Àìdánilójú àti àṣìṣe ìwọ̀n jẹ́ àwọn àbá ìpìlẹ̀ tí a kẹ́kọ̀ọ́ nínú ìmọ̀-ẹ̀rọ, àti ọ̀kan lára àwọn èrò pàtàkì tí àwọn adánwò ìmọ̀-ẹ̀rọ sábà máa ń lò. Ó ní í ṣe pẹ̀lú ìgbẹ́kẹ̀lé àwọn àbájáde ìwọ̀n àti ìpéye àti ìdúróṣinṣin ti ìtajà iye. Síbẹ̀síbẹ̀, ọ̀pọ̀ ènìyàn máa ń da àwọn méjèèjì rú tàbí kí wọ́n má lò wọ́n nílòkulò nítorí àwọn èrò tí kò yéni. Àpilẹ̀kọ yìí so ìrírí ìkẹ́kọ̀ọ́ "Ìṣirò àti Ìfihàn Ìwọ̀n Àìdánilójú" pọ̀ láti dojúkọ àwọn ìyàtọ̀ láàrín àwọn méjèèjì. Ohun àkọ́kọ́ tí ó yẹ kí ó yéni ni ìyàtọ̀ èrò láàárín àìdánilójú ìwọ̀n àti àṣìṣe.
Àìdánilójú ìwọ̀n ni a fi ń ṣàyẹ̀wò iye àwọn iye tí iye tí a wọ̀n jẹ́ gidi.Ó fúnni ní ààlà tí iye tòótọ́ lè bàjẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìṣeeṣe ìgbẹ́kẹ̀lé kan. Ó lè jẹ́ ìyàtọ̀ boṣewa tàbí ìlọ́po rẹ̀, tàbí ìdajì ìwọ̀n àárín tí ó ń fi ìgbẹ́kẹ̀lé hàn. Kì í ṣe àṣìṣe tòótọ́ kan pàtó, ó kàn ń fi apá ibi tí àṣìṣe wà hàn ní ìwọ̀n tí a kò le ṣàtúnṣe ní ìrísí àwọn pàrámítà. Ó wá láti inú àtúnṣe àìpé ti àwọn ipa àìròtẹ́lẹ̀ àti àwọn ipa ètò, ó sì jẹ́ pàrámítà ìtúpalẹ̀ tí a lò láti ṣe àpèjúwe àwọn iye tí a wọ̀n tí a yàn ní ọ̀nà tí ó yẹ. Àìdánilójú ni a pín sí oríṣi méjì ti àwọn ẹ̀yà ìṣàyẹ̀wò, A àti B, gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà tí a gbà gbà wọ́n. Ẹ̀yà ìṣàyẹ̀wò Iru A ni ìṣàyẹ̀wò àìdánilójú tí a ṣe nípasẹ̀ ìṣàyẹ̀wò statistiki ti jara àkíyèsí, àti ẹ̀yà ìṣàyẹ̀wò iru B ni a ṣírò da lórí ìrírí tàbí ìwífún mìíràn, a sì gbà pé ẹ̀yà àìdánilójú wà tí a fi “ìyàtọ̀ boṣewa” ṣe àfihàn.
Nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà, àṣìṣe túmọ̀ sí àṣìṣe ìwọ̀n, ìtumọ̀ àtijọ́ rẹ̀ sì ni ìyàtọ̀ láàárín àbájáde ìwọ̀n àti iye tòótọ́ ti iye tí a wọ̀n.A le pin si awọn ẹka meji: awọn aṣiṣe eto ati awọn aṣiṣe airotẹlẹ. Aṣiṣe naa wa ni otitọ, o yẹ ki o jẹ iye ti o daju, ṣugbọn niwọn igba ti a ko mọ iye otitọ ni ọpọlọpọ igba, a ko le mọ aṣiṣe otitọ ni deede. A kan n wa isunmọ ti o dara julọ ti iye otitọ labẹ awọn ipo kan, a si pe ni iye otitọ deede.
Nípa lílóye èrò náà, a lè rí i pé àwọn ìyàtọ̀ wọ̀nyí ló wà láàrín àìdánilójú ìwọ̀n àti àṣìṣe ìwọ̀n:
1. Awọn iyatọ ninu awọn idi ayẹwo:
Àìdánilójú ìwọ̀n ni a pinnu láti fi hàn pé iye tí a wọ̀n náà wà káàkiri;
Ète àṣìṣe ìwọ̀n ni láti fi ìwọ̀n tí àwọn àbájáde ìwọ̀n náà yà kúrò nínú iye tòótọ́ hàn.
2. Iyatọ laarin awọn esi idanwo naa:
Àìdánilójú ìwọ̀n jẹ́ pàrámítà tí a kò fọwọ́ sí tí a fi ìyàtọ̀ gbòòrò tàbí ìlọ́po méjì ìyàtọ̀ gbòòrò tàbí ìdajì ìwọ̀n ìgbẹ́kẹ̀lé hàn. Àwọn ènìyàn ló ń ṣe àyẹ̀wò rẹ̀ nípa lílo ìwífún bí àwọn àyẹ̀wò, dátà, àti ìrírí. A lè pinnu rẹ̀ ní ìwọ̀n nípa lílo irú ọ̀nà ìṣàyẹ̀wò méjì, A àti B.;
Àṣìṣe ìwọ̀n náà jẹ́ iye tí ó ní àmì rere tàbí òdì. Iye rẹ̀ ni àbájáde ìwọ̀n tí a yọ iye tòótọ́ tí a wọ̀n kúrò. Níwọ́n ìgbà tí a kò mọ iye tòótọ́, a kò le rí i ní pípé. Nígbà tí a bá lo iye tòótọ́ àtọwọ́dá dípò iye tòótọ́, iye tí a ṣírò nìkan ni a le rí.
3. Iyatọ awọn okunfa ti o ni ipa:
Àwọn ènìyàn máa ń rí àìdánilójú ìwọ̀n nípasẹ̀ ìṣàyẹ̀wò àti ìṣàyẹ̀wò, nítorí náà ó ní í ṣe pẹ̀lú òye àwọn ènìyàn nípa ìwọ̀n, nípa títẹ̀lé ìlànà ìwọ̀n àti ìwọ̀n;
Àwọn àṣìṣe wíwọ̀n wà ní ọ̀nà tí ó tọ́, àwọn nǹkan tí ó wà níta kò ní ipa lórí wọn, wọn kò sì yípadà pẹ̀lú òye àwọn ènìyàn;
Nítorí náà, nígbà tí a bá ń ṣe àgbéyẹ̀wò àìdánilójú, a gbọ́dọ̀ gbé onírúurú ohun tó lè fa ìdààmú yẹ̀ wò dáadáa, kí a sì fìdí ìṣàyẹ̀wò àìdánilójú múlẹ̀. Bí bẹ́ẹ̀ kọ́, nítorí àìtó ìṣàyẹ̀wò àti ìṣirò, àìdánilójú tí a ṣírò lè pọ̀ nígbà tí àbájáde ìwọ̀n bá sún mọ́ iye tòótọ́ (ìyẹn ni pé, àṣìṣe náà kéré), tàbí àìdánilójú tí a fúnni lè kéré gan-an nígbà tí àṣìṣe ìwọ̀n bá tóbi gan-an.
4. Awọn iyatọ nipasẹ iseda:
Kò pọndandan láti fi ìyàtọ̀ hàn láàárín àwọn ohun ìní àwọn ohun èlò àìdánilójú àti àwọn ohun èlò àìdánilójú. Tí wọ́n bá nílò láti yà wọ́n sọ́tọ̀, a gbọ́dọ̀ sọ wọ́n gẹ́gẹ́ bí: "àwọn ohun èlò àìdánilójú tí àwọn ipa àìdánilójú mú wá" àti "àwọn ohun èlò àìdánilójú tí àwọn ipa ètò mú wá";
A le pin awọn aṣiṣe wiwọn si awọn aṣiṣe laileto ati awọn aṣiṣe eto gẹgẹbi awọn ohun-ini wọn. Nipa itumọ, awọn aṣiṣe laileto ati awọn aṣiṣe eto jẹ awọn imọran ti o dara julọ ni ọran ti ọpọlọpọ awọn wiwọn.
5. Iyatọ laarin atunse awọn esi wiwọn:
Ọ̀rọ̀ náà "àìdánilójú" fúnra rẹ̀ túmọ̀ sí iye tí a lè ṣírò. Kò tọ́ka sí iye àṣìṣe pàtó kan tí ó péye. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a lè ṣírò rẹ̀, a kò lè lò ó láti ṣàtúnṣe iye náà. Àìdánilójú tí àwọn àtúnṣe àìpé mú wá ni a lè gbé yẹ̀ wò nínú àìdánilójú àwọn àbájáde ìwọ̀n tí a ṣàtúnṣe.
Tí a bá mọ iye tí a ṣírò fún àṣìṣe ètò náà, a lè ṣe àtúnṣe sí àbájáde ìwọ̀n náà láti gba àbájáde ìwọ̀n tí a ṣàtúnṣe.
Lẹ́yìn tí a bá ti ṣe àtúnṣe ìwọ̀n, ó lè sún mọ́ iye tòótọ́, ṣùgbọ́n àìdánilójú rẹ̀ kì í dínkù nìkan, ṣùgbọ́n nígbà míìrán ó máa ń pọ̀ sí i. Èyí jẹ́ nítorí pé a kò lè mọ iye gidi tó, ṣùgbọ́n a lè ṣírò ìwọ̀n tí àwọn àbájáde ìwọ̀n náà sún mọ́ tàbí jìnnà sí iye tòótọ́.
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àìdánilójú ìwọ̀n àti àṣìṣe ní àwọn ìyàtọ̀ tí a mẹ́nu kàn lókè yìí, wọ́n ṣì ní ìbáṣepọ̀ tó ṣọ̀kan. Èrò àìdánilójú ni ìlò àti ìfẹ̀sí èrò àṣìṣe, àti ìṣàyẹ̀wò àṣìṣe ṣì jẹ́ ìpìlẹ̀ ìmọ̀ ẹ̀rọ fún ìṣàyẹ̀wò àìdánilójú ìwọ̀n, pàápàá nígbà tí a bá ń ṣe ìṣirò àwọn ẹ̀yà B-type, ìṣàyẹ̀wò àṣìṣe kò ṣeé yà sọ́tọ̀. Fún àpẹẹrẹ, àwọn ànímọ́ àwọn ohun èlò ìwọ̀n ni a lè ṣàpèjúwe ní àwọn ọ̀nà àṣìṣe tí a lè gbà láàyè, àṣìṣe ìtọ́kasí, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Ìwọ̀n ààlà àṣìṣe tí a gbà láàyè ti ohun èlò ìwọ̀n tí a sọ ní àwọn ìlànà ìmọ̀ ẹ̀rọ ni a ń pè ní "àṣìṣe tí a gbà láàyè jùlọ" tàbí "àṣìṣe tí a gbà láàyè". Ó jẹ́ ìwọ̀n àṣìṣe ìtọ́kasí tí olùpèsè sọ fún irú ohun èlò kan, kì í ṣe àṣìṣe gidi ti ohun èlò kan. Àṣìṣe tí a gbà láàyè jùlọ ti ohun èlò ìwọ̀n ni a lè rí nínú ìwé ìtọ́ni ohun èlò, a sì fi àmì plus tàbí denu hàn nígbà tí a bá sọ ọ́ gẹ́gẹ́ bí iye nọ́mbà, tí a sábà máa ń sọ ní àṣìṣe pípé, àṣìṣe ìbátan, àṣìṣe ìtọ́kasí tàbí àpapọ̀ wọn. Fún àpẹẹrẹ ±0.1PV,±1%, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àṣìṣe tí a gbà láàyè jùlọ ti ohun èlò ìwọ̀n kì í ṣe àìdánilójú ìwọ̀n, ṣùgbọ́n a lè lò ó gẹ́gẹ́ bí ìpìlẹ̀ fún ìṣàyẹ̀wò àìdánilójú ìwọ̀n. A le ṣe ayẹwo aidaniloju ti ohun elo wiwọn ṣe ninu abajade wiwọn gẹgẹbi aṣiṣe ti o gba laaye ti ohun elo naa gẹgẹbi ọna iṣayẹwo iru B. Àpẹẹrẹ miiran ni iyatọ laarin iye itọkasi ti ohun elo wiwọn ati iye otitọ ti a gba ti titẹ sii ti o baamu, eyiti o jẹ aṣiṣe itọkasi ti ohun elo wiwọn. Fun awọn irinṣẹ wiwọn ti ara, iye ti a fihan ni iye orukọ rẹ. Nigbagbogbo, iye ti a pese tabi ti a tun ṣe nipasẹ boṣewa wiwọn ipele giga ni a lo gẹgẹbi iye otitọ ti a gba (eyiti a maa n pe ni iye calibration tabi iye boṣewa). Ninu iṣẹ idaniloju, nigbati aidaniloju ti o gbooro sii ti iye boṣewa ti boṣewa wiwọn fun jẹ 1/3 si 1/10 ti aṣiṣe ti o gba laaye ti ohun elo idanwo, ati aṣiṣe itọkasi ti ohun elo idanwo naa wa laarin aṣiṣe ti o gba laaye ti a sọ, a le ṣe idajọ rẹ bi o ti yẹ.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹjọ-10-2023



